Ergonomia to nauka o dopasowaniu stanowiska pracy do jej uwarunkowania, a także do funkcji i kształtu ciała człowieka. W urządzaniu domu jest ona szczególnie ważna w kuchni. Naturalne i intuicyjne przemieszczenie się po pomieszczeniu, łatwą i przyjemną pracę podczas zapewnia zastosowanie trójkąta roboczego. Co to oznacza? Jak powinna być ustawione szafki, lodówka, kuchenka i zlewozmywak dla maksymalnej wygody? Dowiesz się z tego z poniższego poradnika. Spis treści1 Podstawowe zasady trójkąta Trójkąt roboczy – relacje sprzętów i Rozmieszczenie podstawowych Odległości2 Trójkąt roboczy w kuchni – praktyczne Trójkąt roboczy w kuchni Zabudowa w kształcie litery Trójkąt roboczy w kuchni z zabudową dwurzędową3 Trójkąt roboczy a inne elementy wyposażenia kuchni Podstawowe zasady trójkąta roboczego Trójkąt roboczy w kuchni to uniwersalny sposób jej urządzania. Opiera się on na analizie łańcucha czynności jakie przeprowadzamy podczas gotowania. Na tej podstawie w kuchni wydziela się trzy podstawowe strefy: strefa zapasów (lodówki); strefa mycia (ze zlewozmywakiem); strefa gotowania (kuchenka). Przygotowując typowy posiłek, najpierw wyjmujemy produkty z lodówki lub spiżarki. Następnie myjemy je pod bieżącą wodą w zlewie, po czym przygotowujemy je do gotowania i obrabiamy termicznie za pomocą kuchenki lub piekarnika. Najbardziej funkcjonalna kuchnia, to taka, gdzie podczas pracy stajemy głównie w wierzchołkach trójkąta roboczego, a poruszamy się głównie po jego bokach. Minimalizuje to odległości pokonywane podczas pracy, co znacząco przyspiesza proces przygotowywania biurowy ergonomiczny – niezbędny w biurze i w domu Trójkąt roboczy – relacje sprzętów i odległości By ustawić idealny trójkąt roboczy w kuchni nie wystarczy ustawić poszczególnych stref w formie trójkąta. Ważne jest także, by zachować odpowiednie relacje między sprzętami, a także by odległości pomiędzy nimi były dostosowane do tego jak zbudowane jest nasze ciało. Rozmieszczenie podstawowych sprzętów Najważniejszymi elementami przy projektowaniu kuchni jest miejsce w którym znajdują się lodówka, zlewozmywak, płyta grzewcza i blat roboczy. Ich rozmieszczenie powinno być dopasowane do określonej kolejności w jakiej pracujemy. Oznacza to, że powinniśmy rozpocząć od ustawienia lodówki, najlepiej by znajdowała się ona najbliżej wejścia z wymienionych elementów wyposażenia. Dzięki temu nie tylko trafimy do niej na początku procesu przygotowywania posiłków, ale łatwiej będzie nam także wkładać do niej zakupy. Obok lodówki powinien znajdować się blat pomocniczy, na którym będziemy mogli położyć torby z zakupami, czy wyłożyć produkty wyjęte z jej wnętrza. Lodówka nie powinna bezpośrednio sąsiadować ze zlewozmywakiem, jednak powinna być możliwość łatwego przeniesienia produktów do niego. Blat roboczy w kuchni to fragment zabudowy między zlewozmywakiem a płytą grzewczą. Jest to najważniejsze miejsce pracy, dlatego powinno znajdować się w miejscu łatwo osiągalnym zarówno z lodówki, jak i od zlewozmywaka. Warto jednak zaznaczyć, że w mieszkaniach w których instalacje powstały wcześniej, często nie mamy możliwości ustalenia umiejscowienia zlewu. Przeważnie konieczne jest umieszczenie go w pionie kanalizacyjnym, co oznacza, że będzie on punktem odniesienia przy budowaniu trójkąta roboczego. Jeżeli mamy zamiar korzystać z kuchenki gazowej, przeważnie miejsce na nią jest również ustalone. Łatwiejsza jest zmiana umiejscowienia sprzętów elektrycznych. Zasilanie elektryczne zwykle jest dość łatwo podprowadzić do docelowego miejsca, do tego w większości kuchni nie musimy się nawet martwić o chowanie przewodów w ścianie, ponieważ zasłonią je szafki kuchenne. Jeżeli piekarnik nie znajduje się w tym samym miejscu co płyta grzewcza, wówczas projektowanie kuchni komplikuje się. Oznacza to, że konieczne jest nie jeden, a dwa trójkąty robocze, jeden z uwzględnieniem płyty kuchennej, drugi piekarnika. W takim wypadku należy trzymać się tych samych prawideł co opisane w przypadku kuchenki. Trójkąt roboczy w nowoczesnej kuchni Odległości Przy projektowaniu kuchni nie zawsze mamy możliwość zbudowania idealnego trójkąta roboczego. Może to zależeć od wielkości i kształtu pomieszczenia, rozmiarów wybranych sprzętów AGD czy obecności innych akcesoriów kuchennych zajmujących miejsce na blatach. Warto jednak znać jakie są idealne odległości, które zapewnią idealną komunikację i odpowiedni komfort pracy. Zasada trójkąta roboczego określa, że należy zachować: 90 cm w mniejszych i 120-210 cm w większych kuchniach – odległość od zlewu do płyty kuchennej (równa jest długości blatu roboczego); 120-210 cm między lodówką a zlewozmywakiem; 120-270 cm między lodówką a kuchenką. Należy też zwrócić uwagę na to, by żaden z boków trójkąta roboczego nie miał więcej niż 7 m. Trójkąt roboczy w kuchni – praktyczne porady Jak zastosować zasadę trójkąta roboczego w praktyce, w kuchniach o różnym kształcie i wymiarach, oraz przy odmiennych typach zabudowy w kuchni? W tym miejscu opiszemy kilka przykładów aranżacji. Trójkąt roboczy w kuchni jednorzędowej W mniejszych kuchniach, szczególnie w blokach, zwykle zabudowa meblowa znajduje się na jednej ścianie. Wydaje się, że w takim przypadku zasada trójkąta roboczego nie znajdzie zastosowania. Nie jest to jednak prawda. Trójkąt roboczy oznacza odpowiednie pod względem procesu przygotowania posiłków rozmieszczenie sprzętów, nie zawsze przyjmuje on formę realnego trójkąta. W kuchni jednorzędowej warto zwrócić uwagę na odpowiednio duży blat roboczy. Wiele źle zaprojektowanych kuchni, nie posiada wcale takiego blatu, ponieważ jedyny blat znajduje się między kuchenką z zlewem. Często staje tam drobny sprzęt AGD i miejsca do krojenia czy innej wstępnej obróbki składników nie ma już niemal wcale. Szczególnie w przypadku gdy kuchnia wyposażona jest w zmywarkę, w której lądować będą brudne naczynia, warto wybrać mniejszy zlew. Dzięki temu między zlewem a kuchenką znaleźć może się miejsce na blat roboczy. Trójkąt roboczy w kuchni jednorzędowej Zabudowa w kształcie litery L Najpowszechniejszym zastosowaniem zasady trójkąta roboczego, są kuchnie gdzie szafki kuchenne ustawione są w kształcie litery L. Zabudowa taka zwykle znajduje się w większych kuchniach, o planie bardziej zbliżonym do kwadratu. W takim wypadku na krańcu litery L bliżej wejścia powinna być ustawiona lodówka. Na przeciwległym końcu powinna znaleźć się kuchenka, a pomiędzy nimi zlew. Trójkąt roboczy w kuchni w tym układzie jest łatwy do zaprojektowania i intuicyjny. Przestrzeń blatu roboczego można znajdować się na rogu ciągu szafek lub na dłuższym, prostym boku. Oba rozwiązania są równie wygodne. Trójkąt roboczy w kuchni w kształcie L Trójkąt roboczy w kuchni z zabudową dwurzędową Gdy tworzymy zabudowę dwurzędową najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie lodówki i zlewu na jednej linii ciągu zabudowy. Kuchenka znajdować powinna się wówczas na przeciwko. W układzie dwurzędowym znajdują się dwa blaty robocze, jeden znajduje się między zlewem a krańcem zabudowy, drugi na przeciwko, przy płycie kuchennej. Ta sama zasada dotyczy kuchni z trójkątem roboczym opartym na wyspie kuchennej. Szczególnie, że urządzenie strefy zmywania w wyspie kuchennej może być skomplikowane pod względem instalacji. Możliwe jest to jedynie przy projekcie kuchni całkowicie nowej, natomiast rozwiązanie gdzie na wyspie znajduje się strefa gotowania może sprawdzić się w każdej kuchni w tym układzie. Trójkąt roboczy a inne elementy wyposażenia kuchni Projektowanie kuchni nie kończy się na trójkącie roboczym. Nie jest on zawieszony w próżni, a nasze potrzeby często mogą spowodować, że układ elementów należy zmodyfikować. Na projekt kuchni mogą przede wszystkim wpłynąć dodatkowe elementy mebli kuchennych. Jeżeli w kuchni znaleźć się ma stół, wówczas musimy dopilnować by ramiona w trójkącie roboczym nie przecinały miejsca w którym stoi. W dużej kuchni możliwe jest ustawienie stolika wewnątrz trójkąta, w małej kuchni przeważnie lepiej ustawić go w jednym z niezajętych przez przestrzeń roboczą narożników pomieszczenia. W otwartych kuchniach oddzielonych od salonu lub jadalni za pomocą baru, warto wziąć pod uwagę możliwość siedzenia przy barku. Dlatego w jego bezpośrednim sąsiedztwie nie powinien znajdować się żaden niezbędny kuchenny sprzęt. Chociaż w zabudowie w kształcie litery L zalecałoby się umieszczenie tam kuchenki, to warto odsunąć ją około 150 cm od baru. Dzięki temu będzie można korzystać jednocześnie z barku i kuchenki. Unikniemy tez ryzyka przypadkowego poparzenia osoby, która usiądzie na hokerze od strony kuchenki. W kuchni znajdują się przeważnie także sprzęty małego AGD, takie jak kuchenka mikrofalowa, ekspres do kawy, mikser planetarny i wiele innych. Warto zaplanować ich rozmieszczenie już na etapie projektowania i wydzielić dla nich odpowiednie fragmenty blatów dodatkowych, poza blatem roboczym. Dla każdego z tych sprzętów możemy także wykonać mniejsze trójkąty robocze i uwzględnić je przy ich ustawieniu. Na przykład ekspres do kawy powinien znaleźć się w miejscu połączonym z szafką w której znajduje się kawa i lodówką. Tak zaprojektowana kuchnia, składająca się z głównego i pomocniczych trójkątów roboczych, będzie niezwykle funkcjonalna i praca w niej będzie czystą przyjemnością.